Conciergerie, północna część ----> Pałacu Sprawiedliwości, na Cité, z osobnym wejściem od strony Quai de l’Horloge. Jedna z najstarszych części pałacu, wybudowana w czasie panowania Kapetyngów i pierwszych Walezjuszy. Początkowo rezydował tu strażnik dworu (concierge), potem urządzono tu więzienie, połączone od XV w. z wieżą tortur (Tour Bonbec). Więziono tu m.in. hrabiego Gabriela de Montgomery, który w 1559 r. nieumyślnie śmiertelnie zranił w czasie turnieju rycerskiego króla Henryka II, co najpierw uszło mu na sucho, ale potem został jednym z przywódców protestanckich i w 1574 r. został ścięty oraz zabójcę Henryka IV z 1610 r, François Ravaillaca. Szczególnie znana jest historia C. z czasów Wielkiej Rewolucji, kiedy to więziono tutaj przedstawicieli arystokracji, a potem kolejnych upadających przywódców rewolucji. Stąd powędrowała na szafot królowa Maria Antonina, siostra króla Elżbieta, faworyta Ludwika XV Madame du Barry, wielki chemik Antoine Laurent de Lavoisier, a potem wielu ludzi, związanych z rewolucją: więziono tu Charlottę Corday, która zasztyletowała w wannie Jean-Paul Marata, przeciwnika liberalnych żyrondystów. Georges Danton doprowadził do stracenia 22 przywódców frakcji żyrondystów, ale 15 kwietnia 1794 sam został zgilotynowany wraz z kilkunastoma towarzyszami, za sprawą Maksymiliana Robespierre’a. Ten radykalny przywódca “górali”, najbardziej krwawej frakcji jakobinów spędza swe ostatnie chwile w Conciergerie i ginie pod gilotyną 28 lipca tego samego roku, wraz ze swoim najbliższym współpracownikiem Louisem Antoine Léonem de Saint-Justem. Na koniec do Conciergerie trafiają wszyscy prokuratorzy, sędziowie i ławnicy Trybunału Rewolucyjnego, którzy wydali poprzednie wyroki. W okresie wielkiego terroru trzymano tu co najmniej 4000 więźniów. Większość z nich trafiła w ręce kata, mistrza Henri Sansona i zginęła na gilotynie. Poniekąd polskim akcentem więziennych dziejów C. jest fakt aresztowania i osadzenia tu 10 lipca 1847 r. Andrzeja Towiańskiego, już wówczas za sekciarstwo wydalonego z Francji. Mistrz mesjanizmu przesiedział w twierdzy do końca września i został uwolniony dzięki forsownym staraniom Celiny Mickiewiczowej.

Szczególnie ciekawym pomieszczeniem C. jest Sala Gwardii Królewskiej, jedna z największych świeckich sal gotyckich na świecie, o długości 70 m, szerokości 27 m i wysokości 7 m, pochodząca z początków XIV w. Ma cztery nawy, rozdzielone dziewięcioma przęsłami, wsparte na kolumnach i filarach. Niegdyś znajdowała się tu jadalnia żołnierzy i służby. Obok ogromna kuchnia świadczy o wielkości przedsięwzięcia, także pod względem gastronomicznym.

Do zwiedzania przeznaczona jest tylko część pomieszczeń C. – poza Salą Gwardii i Salą Straży są to głównie cele więzienne z okresu Terroru. Pozostałe nadal służą wymiarowi sprawiedliwości (jest tu m.in. areszt sądowy).

Zwiedzanie w godzinach 10-17 (latem dłużej), wstęp płatny.

đ Powrót do leksykonu

đ Powrót do spisu treści