Przy wejściu można zaopatrzyć się w darmowy plan cmentarza, wydany przez merostwo Paryża w wersji ogólnej i kilku wersjach szczegółowych, przedstawiających osobno usytuowanie grobów znanych malarzy, pisarzy i oficerów. W rejonie kilku skrzyżowań głównych alei usytuowano także spore plansze z planami cmentarza, ale zwykle nie są w dobrym stanie technicznym. W orientacji pomagają oznaczone tabliczkami z nazwami alejki cmentarza i dobrze na ogół widoczne numery kwater. Jednakże, aby dobrze poznać cmentarz Père-Lachaise i jego topografię, trzeba spędzić tu wiele godzin i jedna wizyta nie pozwoli na odnalezienie nawet dziesiątej części grobów wybitnych osobistości. Dlatego też proponowany poniżej spacer umożliwi nam jedynie ogólne zapoznanie się z nekropolą, jej architekturą i kilkoma, dość dowolnie wybranymi grobowcami. Dysponując większą ilością czasu i szczegółowym planem, można naturalnie znacznie poszerzyć zakres wycieczki.

Aleją Główną (avenue Principale) dochodzimy do skrzyżowania z aleją Studni (avenue du Puits). Dalej, po lewej stronie alei Głównej, w kwaterze nr 4 znajdują się m.in. groby pisarki Colette, kompozytora Gioacchino Rossiniego i dramaturga Alfreda de Musset. My jednak wcześniej skręcamy w prawo w avenue du Puits, której przedłużeniem jest avenue Casimir Perrier, odchodząca łukiem w lewo. Po jej prawej stronie z łatwością zobaczymy między innymi nagrobkami wysoki, neogotycki grobowiec XII-wiecznych kochanków Heloizy i Abelarda. Wróciwszy do alei Perriera, skręcamy w prawo. Po lewej stronie bezimiennej tym razem alejki mamy kwaterę piątą, w której pochowany jest m.in. jeden z współtwórców Grupy Sześciu, kompozytor Francis Poulenc. Za jego grobem skręcamy w lewo i dochodzimy do znajdującego się w kwaterze szóstej, po prawej stronie grobowca lidera grupy “The Doors” – Jima Morissona, zawsze oblężonego przez grupy miłośników rocka. Znów skręcamy w lewo i dochodzimy z powrotem do alei Perriera, ale tylko po to, by skręcić z niej w przeciwległą alejkę, która poprowadzi nas pod górę do kwatery 11-tej. Po prawej stronie alejki spostrzegamy niewielki pomnik z medalionem, przedstawiającym głowę Fryderyka Chopina. Na pomniku – figura kobiety, mająca być personifikacją Muzyki, mocno krytykowane (m.in. przez Norwida) dzieło Jeana-Baptiste Clésingera, zięcia George Sand. Pomnik rzecz gustu, ale dlaczego na cokole napisano Á Fréd. Chopin? Z oszczędności? Przy grobie Chopina zawsze jest dużo kwiatów, zawsze też gromadzi się wiele osób, różnej narodowości, najwięcej oczywiście Polaków i Japończyków.

Przy tej samej alei i po tej samej stronie znajduje się grobowiec jeszcze jednego kompozytora, tym razem pochodzenia włoskiego, nieomalże rówieśnika Chopina – Luigi Cherubiniego. Idąc dalej tą samą alejką, dochodzimy do schodów obok Pomnika Wszystkich Zmarłych i podchodzimy nimi w prawo, koło kwatery 12. Pochowany w niej jest m.in. malarz Théodore Géricault, autor słynnego obrazu Tratwa Meduzy. Płaskorzeźba na grobowcu przypomina ten właśnie obraz. Przecinamy avenue de la Chapelle i wchodzimy w avenue Saint-Morys. W kwaterze 23, po naszej prawej stronie, tuż przy alejce mijamy grobowiec wielkiego malarza Jean-Auguste-Dominique Ingresa. Skręcamy w prawo w avenue Transversale n^o 1 i dochodzimy do kwatery 25, gdzie znajdują się grobowce Molière’a i La Fontaine’a.

Aleją Poprzeczną, a następnie obok kwatery 35 dochodzimy do wschodniego krańca cmentarza i skręcamy w lewo, obok kwatery 96, gdzie pochowany jest wieloletni dyrektor artystyczny Teatru Muzycznego “Olimpia”, przyjaciel wielu polskich artystów – Bruno Coquatrix. Dochodzimy do kwatery 97. Idąc dalej w dotychczasowym kierunku, doszlibyśmy w południowo-wschodnim krańcu cmentarza do “Muru Sfederowanych”, pod którym pochowani zostali partyzanci Komuny Paryskiej i gdzie także chowani są przywódcy francuskich komunistów, m.in. Maurice Thorez i Jacques Duclos, a także poeci Paul Éluard i Jean-Baptiste Clément. Skręcimy jednak wcześniej w lewo, w avenue Transversale n^o 3, gdzie po prawej stronie w kwaterze 97 zobaczymy czarny marmurowy grobowiec najwybitniejszej piosenkarki Paryża Edith Piaf i jej ostatniego męża, Théo Sarapo. Po lewej stronie, w kwaterze 96, skromny grób malarza Amadéo Modiglianiego, obok którego pochowano jego przyjaciółkę Jeanne Hébuterne, zmarłą samobójczą śmiercią w dzień jego pogrzebu. Idąc dalej aleją Poprzeczną nr 3, dochodzimy do budynku krematorium, zbudowanego w stylu orientalnym i otaczającego go dwupoziomowego kolumbarium, gdzie umieszczone są urny z prochami spalonych tutaj osób. Po prawej stronie od wejścia m.in. urna z prochami malarza Maxa Ernsta, po lewej prochy lotnika Richarda Wrighta i tancerki Isadory Duncan, zmarłej w makabrycznym wypadku, kiedy to długi szal, którym lubiła się owijać, wkręcił się w szprychy przejeżdżającego obok samochodu i udusił swoją właścicielkę. Po prawej stronie znajdowała się także urna z prochami wielkiej śpiewaczki Marii Callas, które jednak zgodnie z jej życzeniem, niebawem po kremacji rozsypano nad Morzem Egejskim. Tablica z jej nazwiskiem pozostała jednak na Père-Lachaise. Opodal urna z prochami wielkiego kompozytora Paula Dukasa.

Wychodząc z kolumbarium skręcamy w prawo i dochodzimy do kwatery 44. Tuż przy alejce – skromny, ale ukwiecony i pełen innych dowodów pamięci grób wielkiego aktora i piosenkarza Yvesa Montanda oraz aktorki Simone Signoret. W tej samej kwaterze znajduje się jeszcze symboliczny grób bohaterskiego premiera Węgier, zamordowanego przez komunistów Imre Nagy’a oraz mogiła Allana Kardeca, “papieża” francuskiego ruchu spirytystycznego, ogłoszonego głównym spadkobiercą celtyckich druidów, przy którego mogile do dziś odbywają się tajemnicze nocne ceremonie jego wyznawców.

Wsiadamy do autobusu zawsze przednimi drzwiami i tutaj albo kasujemy bilet w kasowniku, albo kupujemy u kierowcy. Obowiązują te same bilety co w metrze. Autobus jedzie najpierw aleją Gambetty wzdłuż ogrodzenia cmentarza, dociera do Placu Bluma i potem klucząc nieco przez wąskie uliczki dojeżdża do Placu Bastylii. Wysiadamy przy skrzyżowaniu z ulicą Saint Antoine (patrz trasa nr 8) i tu schodzimy do stacji metra. W podziemiach Bastylii (zachowane fragmenty murów dawnej fortecy!) krzyżują się trzy linie metra, więc uwaga wskazana. Idziemy za drogowskazami na peron linii nr 5, w kierunku “Bobigny – Pablo Picasso”. Czeka nas dość długa trasa – przez Place de la Republique, Gare de l’Est, Gare du Nord i Jaurés jedziemy aż do Porte de Pantin, w sumie 12 przystanków. Zajmie nam to około pół godziny.

Wysiadamy z metra wprost przed wejściem na obszar największego parku nauki i wypoczynku w Paryżu – La Villette. Wchodzimy Bramą Południową na obszar poświęcony przede wszystkim muzyce. Na wprost – ładna Fontanna Lwów i dalej Wielka Hala, po prawej – budynek, noszący nazwę Cité de la Musique – Miasteczko Muzyki. Postmodernistyczny budynek, projektowany przez Christiana de Portzamparca, mieści salę koncertową na 1200 osób i Muzeum Muzyki.

Muzeum to gromadzi około 4.500 instrumentów, od XVI wieku do czasów dzisiejszych. Oglądamy m.in. skrzypce Stradivariusa i Amatiego, kilkadziesiąt zabytkowych klawesynów i szpinetów, fortepiany i pianina, setki gitar, wioli da gamba, lutni, flety, harfy. Prezentowane są także warsztaty pracy lutników i producentów fortepianów, a także instrumenty, należące do wybitnych kompozytorów, m.in. Fryderyka Chopina, Hectora Berlioza i Gabriela Fauré.

Po lewej stronie od wejścia na teren parku znajduje się siedziba Państwowego Konserwatorium Muzyki i Tańca (Conservatoire National Supérieur de Musique et de Danse), przeniesiona tu w latach 90. XX w. z okolic Dworca Św. Łazarza. Konserwatorium powstało w czasie Rewolucji, w 1795 r., z inicjatywy, a częściowo i z funduszy Bernarda Sarrette, kapitana Gwardii Narodowej. Początkowo nosiło nazwę Państwowy Instytut Muzyczny i służyło do kształcenia orkiestry Gwardii Narodowej. Obecnie jest jednym z najlepszych konserwatoriów europejskich. Od północy do Konserwatorium przylega Teatr Paris-Villette, ulokowany w dawnym pawilonie giełdowym, gdzie w repertuarze dominują sztuki współczesnych autorów. Za fontanną – Wielka Hala, przypominająca dawną funkcję Villette – miejsca, gdzie znajdował się wielki targ bydłem. Konstrukcja z czasów II Cesarstwa, niegdyś mieszcząca targowisko pod dachem, dziś wykorzystywana jest na wielkie wystawy sztuki, koncerty, spektakle taneczne i teatralne.

Przez cały park można przejść w niepogodę, korzystając z dwóch krytych galerii: prowadzącej z południa na północ Galerie de la Villette oraz krótszej, usytuowanej poprzecznie, wzdłuż kanału Ourcq – Galerie de l’Ourcq. Jednakże ciekawsze jest zwiedzenie parku w jego odkrytej części krętą alejką, biegnącą między ogrodami tematycznymi, gdzie dzieci mogą znaleźć wiele miejsc do zabawy, oglądać eksponaty i dzieła sztuki. Na całym terenie parku porozrzucane są nowoczesne altany, nazywane les folies, zaprojektowane przez autora generalnej koncepcji La Villette – Bernarda Tschumi i wykonane w jednakowy sposób: są to sześciany o boku 10 metrów, z betonowym szkieletem pokryte emaliowana na czerwono blachą. Ulokowane są w nich kawiarnie, restauracje, punkty wypoczynkowe i pierwszej pomocy, studia audio-wideo, obserwatorium astronomiczne, atelier muzyczne i tp.

Miasteczko Nauki i Przemysłu Czynne od 13 marca 1986 r. Projekt – Adrien Fainsilber Powierzchnia – 3 ha Wysokość – 40 m Liczba zwiedzających – 5.000.000 rocznie Działy: wszechświat, życie, materia, komunikacja, akwarium, planetarium, inwentorium, kino, biblioteka, centrum naukowe, międzynarodowe centrum konferencyjne

Idziemy alejką, prowadzącą prosto do sali koncertowej “Zenith”, gdzie odbywają się najbardziej renomowane i najpopularniejsze w Paryżu koncerty rockowe. Sala ma 6 tys. miejsc, a występowali tu m.in. Tina Turner, Prince, czy Johnny Hallyday. Przez Ogród Strachów Dziecinnych (wcale nie taki straszny!) dochodzimy do Kanału Ourcq, którym w czasach napoleońskich połączono dla celów wodociągowych rzekę Ourcq z Sekwaną i mostem przechodzimy na drugą stronę. Idąc dalej przez park, dochodzimy do prawdziwej łodzi podwodnej “L’Argonaute”, zwodowanej w 1957 r. w Cherbourgu. Po przepłynięciu przez nią 210.000 mil i spędzeniu 32.700 godzin w zanurzeniu łódź przeznaczono na obiekt muzealny. Pomalowana na ciemnoniebieski kolor, stoi “przycumowana” obok recepcyjnej czerwonej atlanki.

Obok “Argonauty” znana już od kilku lat na świecie “Geoda” – kino sferyczne, umieszczone w stalowej konstrukcji, odbijającej promienie słoneczne. 36-metrowa kula jest otoczona basenem i sama już stanowi znakomite dzieło nowoczesnej sztuki. We wnętrzu – ekran o powierzchni 1000 m², wykonany z perforowanego aluminium zajmuje cały obszar dostępny dla wzroku widza w ten sposób, że siedząc przez nim nie widzi się nic innego. Złudzenie “bycia wewnątrz” obrazu filmowego jest niemal zupełne. Pogłębia je dodatkowo kwadrofoniczny dźwięk. Sala mieści 370 widzów, projekcja trwa około godziny, a prezentowane są filmy o tematyce naukowej i kosmicznej.

Na lewo od Geody usytuowany jest symulator – kino, które się porusza. Jest to mieszcząca 60 osób kabina, w której ogląda się projekcje krótkich, 4-5 minutowych filmów, których akcja zsynchronizowana jest z ruchami kabiny. Ruchy te symulują loty kosmiczne, wyścigi samochodowe, loty śmigłowcem, jazdę na nartach itp. Technicznie polega to na tym, że kabina jest poruszana przez system wielokierunkowych podnośników hyraulicznych, zmieniających jej położenie od -30 do +30 stopni. Symulator w La Villette był pierwszy w Europie – od kilku lat urządzenie takie, choć znacznie mniejsze, pojawia się także w Polsce, zwłaszcza w miejscowościach turystycznych. Opodal symulatora znajduje się wielki plac zabaw dla dzieci z piaskownicami, wielką zjeżdżalnią i przyrządami gimnastycznymi

Dwa górne piętra “miasteczka” zajmuje “Explora” – zespół stałych i czasowych wystaw, prezentujących ogólnoświatowe osiągnięcia współczesnej nauki i techniki. W Galerii Południowej znajduje się wystawa “Główne dziedziny techniki i przemysłu”, a w niej działy: Ocean, Kosmos, Środowisko, Samochód, Aeronautyka, Energia. Galeria Północna opatrzona jest tytułem: “Zrozumieć świat i porozumieć się z nim” i zawiera działy: Matematyka, Dźwięk, Obraz, Informatyka. Na Balkonie Północnym i w części środkowej możemy “Poznać Wszechświat, Ziemię i Życie”. Tutaj oglądamy ekspozycje: Skały i Wulkany, Gwiazdy i Galaktyki, Gry Światła, Medycyna, Biologia i Zdrowie, tutaj także znajduje się planetarium.

Z Placu Republiki wchodzimy w pierwszy z bulwarów – boulevard Saint Martin. Droga biegnie w terenie pagórkowatym, utworzonym z wysypywanych tu średniowiecznych miejskich odpadków, stąd różnica w wysokości chodników i poprowadzonej w wykopie jezdni. Mijamy znajdujące się obok siebie znane teatry – Théâtre de la Porte Saint Martin, założony w 1781 r. i nieco starszy, z 1872 r. Théâtre de la Renaissance. W pierwszym z nich występowała Sarah Bernhardt, tutaj też odbyła się premiera sztuki Cyrano de Bergerac Edmunda Rostanda, z Constantem Coquelinem w roli głównej. W teatrze tym w latach 90-tych XIX w. występowała także polska pisarka i aktorka – Gabriela Zapolska. Na skrzyżowaniu z rue Saint Martin dochodzimy do bramy triumfalnej Porte Saint Martin, wzniesionej sumptem kupców paryskich w 1674 r. wg projektu Pierre Bulleta dla uczczenia zwycięstw armii Ludwika XIV – zdobycia Besançon i pokonania wojsk niemieckich, hiszpańskich i holenderskich. Brama ma kształt trójprzelotowego łuku triumfalnego o wysokości 17 m, zaś zdobiące ją płaskorzeźby o tematyce historycznej są dziełem wybitnych XVII-wiecznych artystów Martina Desjardinsa, Étienne Le Hongre’a, Pierre Legrosa oraz Gasparda i Balthasara Marsy. Turyści zwracają uwagę na figurę nagiego Króla-Słońce, któremu listek figowy zastępuje lwia łapa...

Obydwie bramy – St. Martin i St. Denis to pamiątki po dawnych murach obronnych, które zresztą w czasach Ludwika XIV już nie pełniły swojej roli. Drugim upamiętnieniem jest podział ulic na te, biegnące “w mieście”, wewnątrz murów i te, które poprowadzone były przedmieściami – odchodzące na zewnątrz murów mają przed nazwą słowo faubourg – przedmieście. Przez bramę St.Denis przebiega właśnie taka ulica, która na lewo, biegnąc w stronę centrum miasta, nosi nazwę rue Saint Denis, zaś na prawo – rue du Faubourg Saint Denis. Jest to zresztą jeden z najstarszych i najdłuższych traktów Paryża, łączący Cité z podparyską katedrą St. Denis. Tędy odbywały się paradne wjazdy królów do Paryża, tędy też odbywali oni swą ostatnią drogę – monarchowie od czasów Merowingów chowali byli w katedrze St.Denis, obok grobu patrona Francji – Św. Dionizego.

Dochodzimy do place Saint Augustin, po prawej stronie którego wznosi się wysoki kościół pod tym samym wezwaniem, wybudowany w latach 1860-71, a więc w czasie reform Haussmanna wg projektu ówczesnego naczelnego architekta Paryża, twórcę Hal w Beaubourg, Wiktora Baltarda. Kościół Świętego Augustyna ma szkielet nośny z metalu, kamień zaś jedynie wypełnia ściany, co sprawia wrażenie lekkości. Budowla zbudowana jest na trójkątnej działce, w efekcie czego kościół najwęższy jest w miejscu fasady i rozszerza się w miejscu prezbiterium. Fasadę łączącą styl neogotycki z neorenesansowym, zdobi wielka rozeta, a całość konstrukcji wieńczy bardzo wysoka kopuła.

Na środku placu przed kościołem znajduje się brązowy pomnik Joanny d’Arc wykonany przez Paula Dubois w 1896 r.

Z Placu Św. Augustyna skręcamy w lewo, w boulevard Malesherbes, upamiętniającego postać królewskiego sekretarza Chrétiena Guillaume’a Malesherbes, który bronił króla przed Konwencją, a następnie sam został zgilotynowany w okresie Terroru. Dochodzimy do kościoła Madeleine, a następnie ulicą Royale wracamy do Place de la Concorde.